OpJeStek
Zes ecologische woningen, één gedeeld verhaal
OpJeStek bestaat uit zes geïndividualiseerde ecologische woningen die we samen met Hollands Zicht ontwierpen. Hoewel de woningen verspreid door de wijk liggen, zijn ze collectief in samenspraak met bewoners ontstaan – een soort "decentrale CPO" dus.
Dit project laat zien hoe een kleinschalige, open samenwerking kan uitgroeien tot een krachtige manier van ontwikkelen. Wat begon als een toevallige bundeling van vergelijkbare woondromen, werd een flexibel, betaalbaar en sociaal ontwerpproces waarin individualiteit én gedeelde energie centraal staan. Het bewijst dat maatwerk bereikbaar is, ook met een realistisch budget. Een inspirerend voorbeeld voor wie mensgericht, duurzaam en verbonden wil bouwen.
Hoe het begon
OpJeStek ontstond na de kaveluitgifte van de ecologische woonwijk 'De Tuinen van Zandweerd' in Deventer. Vrijwel gelijktijdig klopten meerdere huishoudens bij ons en Hollands Zicht aan met woondromen, planningen en budgetten die sterk op elkaar leken. Dat riep al snel de vraag op: waarom pakken we dit niet samen aan? Zo kunnen we kosten besparen én elkaar onderweg inspireren.
Zo geschiedde. Op basis van een uiterst flexibel ontwerpconcept gaven we vorm aan een 'familie van woningen', terwijl alle bewoners persoonlijk bij de uitwerking betrokken werden. Ieder kreeg iets wat echt van hem of haar voelt, en wat tegelijkertijd vanuit een gedeeld proces knipoogt naar de andere projecten uit het verbond. Ook op persoonlijk niveau zijn er zo buren ontstaan die niet per se naast elkaar wonen.
Drie voorbeelden uit de reeks
Alle woningen vertellen hun eigen verhaal – ook die van Jelmer, Kasper, Marga en Ilse met haar drie kinderen – maar we lichten er hier drie uit.
Maja's compacte paleisje
Voor Maja bouwden we de kleinste woning van het stel: een super schattige blauwe tussenwoning van 65 m² die toch als een klein paleisje aanvoelt. Je komt binnen in de keuken, ontworpen voor kookworkshops of een kleine thuiswinkel – ideeën die Maja tijdens het ontwerp verkende. Grote puien aan voor- en achterzijde maken de woning zowel doorzon als doorwind. Boven zorgen een open ensuite badkamer, een knusse gasten-bedstee, een kleine bureauhoek en een "inloopkast als gang" voor een sfeervolle, complete maar supercompacte verdieping.
Erik en Wilma's levensloopbestendige woning met vide
Voor Erik en Wilma ontwierpen we een levensloopbestendige woning met een indrukwekkende vide, waar Wilma's boeken tot in de hemel kunnen reiken. De slaapkamer aan de parkzijde biedt door haar iets verhoogde plaatsing zowel privacy als een relatie met het groen buiten. De woonkamer ligt op de verdieping, met ook hier een balkon dat aansluit op het park ervoor. Ter plaatse van de achtertuin haalt een enorme pui buiten binnen. En bij de entreedeur, aan de zijkant, zal later een kas worden gebouwd, zodat ook hier een bijzondere relatie met groen ontstaat. Overal en op elk niveau maakt deze woning op een bijzondere manier contact met haar omgeving.
Doesjka's lichtgroene kopse woning
Doesjka's lichtgroen gekleurde kopse woning steekt qua vorm af tegen de andere vijf, maar is een volwaardig onderdeel van het geheel. Deze woning is ontworpen rond de centrale trap, die ook dient als expositieruimte voor haar vaders kunst. Langs de trap kijk je twee verdiepingen lang van boven naar beneden, terwijl de ruimtes als hangende binnen-balkons in de open ruimte hangen.
Ecologie en detail hand in hand
Al met al een reeks van eenvoudige, pure maar zeer 'eigen' stadswoningen, waarin veel aandacht is gegaan naar materiaal, detail en natuurinclusief bouwen. Tuin en gevelbegroeiing zijn hierbij voor alle woningen – hoewel dit op de foto's nog niet overal zichtbaar is – in samenspraak met een botanist integraal meegenomen in het ontwerp. Let maar eens op de dakranden: het is slechts subtiel zichtbaar, maar daarin zijn nestkasten geïntegreerd.
Wij zien OpJeStek dan ook als bevestiging dat bewonersparticipatie, ecologie en architectonische kwaliteit elkaar kunnen versterken. Juist door samen te werken ontstaat er ruimte voor kwaliteit die individueel niet bereikbaar zou zijn.
Van OpJeStek naar urbuild.org
Inzichten uit dit proces vormden de basis voor ons nieuwe concept: www.urbuild.org. Vanuit de lessen in flexibiliteit, bewonersbetrokkenheid en gedeelde ontwikkelkracht bouwen we hier verder aan betaalbare, op maat gemaakte "doe-het-zelf bouw" stadswoningen. Modulair, stedelijk en direct inzetbaar, zodat huishoudens wél kunnen meebouwen zonder te verdwalen in het zelfbouwlabyrint. Zo wordt wat hier begon als pionieren nu een routekaart voor toegankelijke, flexibele en duurzame stadswoningen in heel Nederland.
